Şike davası

2011 Türk futbolu şike davası, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın talimatıyla Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü'ne bağlı ekiplerin yapmış olduğu 8 aylık teknik ve fiziki takip inceleme neticesinde 3 Temmuz 2011 tarihinde Türkiye'nin 15 şehrinde eş zamanlı olarak gerçekleştirdiği operasyonla birçok aktif yönetici ile futbolcunun gözaltına alınması sonucu başlayan davadır. Türk futbol tarihinin en büyük skandallarından birisidir. 2010-11 sezonunda Spor Toto Süper Lig ve TFF 1.Lig'in bazı müsabakalarında şike yapıldığı ve teşvik primi verildiği iddiası üzerine başlatılmıştır.

3 Temmuz 2011'de yapılan operasyonla halkın duyduğu bu büyük dava, Özel Yetkili Cumhuriyet Savcısı Zekeriya Öz tarafından başlatılmıştır. Daha sonra Özel Yetkili Cumhuriyet Savcısı Mehmet Berk'in savcılığını yaptığı bu davada şu anki savcı Özel Yetkili Cumhuriyet Savcısı Ufuk Ermertcan'dır.

Toplam 93 sanıklı dava İstanbul 16. Ağır Ceza Mahkemesinde görülmüştür. 14 Şubat 2012 tarihindeki ilk duruşmayla başlayan dava, 2 Temmuz 2012 tarihindeki 23. duruşmada karara bağlanmıştır. Mahkeme Başkanlığını hakim Mehmet Ekinci'nin yaptığı mahkeme heyeti, sanıklara verdiği cezaları açıklamıştır. 93 sanıktan 48'i çeşitli cezalar alırken 44'ü beraat etmiştir. Bir sanığın dosyası ayrılmış, yargılaması devam etmektedir.

10 Ağustos 2012 tarihinde İstanbul 16. Ağır Ceza Mahkemesi 682 sayfalık gerekçeli kararını açıklamıştır.

Savcı iddianameyi hazırlayana kadar soruşturmanın ilk evrelerinde 93 sanıktan 31'i tutuklanmış, daha sonra değişen yasa ve duruşmalar sonrasında tahliye edilmişlerdir. Şu anda tutuklu sanık bulunmamaktadır. Mahkemenin kararını önce savcı, arkasından da sanıklar temyiz etmiştir. Yargıtay 5. Ceza Dairesi incelemesini sürdürmektedir. Kararların onanması durumunda şu anda tutuklu olmayan pek çok sanık yeniden tutuklanacaktır.

Davanın 3 Temmuz 2011'de yapılan operasyonla duyulması ülkede tam bir şok etkisi yaratırken dönemin Türkiye Futbol Federasyonubaşkanı Mehmet Ali Aydınlar, süreci yakından takip ettiklerini ve bu davanın sportif yargılamasını yapacaklarını açıkladı. Süreç ilerledikçe tutuklamalar arttı. Ülkede tam bir kaos hakimken Türk futbolunun içinde bulunduğu bu kaostan nasıl çıkacağı çok belirsizleşmişti. 15 Ağustos 2011'de TFF'nin ilk kararı şu şekildeydi:

"Soruşturmada şu an için gizlilik kararı olduğundan dolayı soruşturmayı yürüten savcı TFF'ye hiçbir belge ve bilgi vermemiştir. TFF hiçbir bilgi ve belge göremediğinden soruşturma başlatamamaktadır ve de savunma alamamaktadır. Savunma alınmadan ceza verilemez. Bu nedenle TFF dosyadaki gizlilik kararının kalkmasını bekleyecektir. Dosyadaki gizlilik kararı savcının iddianamesinin mahkemece kabulünden sonra kalkacağından TFF iddianamenin kabulünü bekleyecektir."

TFF, iddianame kabul olduktan sonra adı geçen kişiler ile kulüplerden savunma alınacağını ve kendi disiplin yargılamasını yapacaklarını kamuoyuna açıkladı. Buna rağmen soruşturmada adı geçen belli başlı kişileri PFDK'ya sevk ettiğini de duyurdu.^[2]

Bu sırada soruşturmanın tam merkezinde bulunan, hakkında çok büyük şike ve teşvik suçlaması bulunan, başkanı ve pek çok kıdemli yöneticisi tutuklu bulunan Fenerbahçe, 2011-12 UEFA Şampiyonlar Ligi gruplarına katılmak üzereydi. UEFA, 25 Ağustos 2011'de yapılacak bu kura çekimine Fenerbahçe'nin katılmasını istemiyordu. UEFA, 22 Ağustos 2011 tarihinde baş hukuk müşaviri Pierre Cornu'yu İstanbul'a göndererek süreç hakkında rapor istedi. Pierre Cornu, TFF yöneticileri ile yemek yedi, soruşturmayı yürüten savcı ile bir görüşme yaptı ve UEFA'ya bir rapor sundu. Bu raporda Fenerbahçe'nin kuvvetli suç şüphesine sahip olduğu, kulübün başkanının şike suçlamasıyla tutuklu olduğu ve Fenerbahçe'nin bu sezon UEFA Şampiyonlar Ligi'ne katılmasının mümkün olmayacağı yazmaktaydı. Bu rapor üzerine 23 Ağustos 2011 tarihinde UEFA, Fenerbahçe'nin turnuvadan çekilmesini, eğer kulüp bunu kabul etmezse TFF'nin kulübü şampiyonaya göndermemesini istediğini bir mektup ile TFF'ye iletti. TFF durumu hemen Fenerbahçe'ye bildirmesine karşın, Fenerbahçe kuraya 2 gün kalmışken böylesine önemli bir konuda bu kadar kısıtlı sürede karar alamayacağını TFF'ye bildirmiş ve UEFA Şampiyonlar Ligi'ne katılacağını belirtmiştir. TFF bunun üzerine UEFA'nın önerdiği 2. şıkkı yerine getirmiş ve Fenerbahçe'yi 2011-12 UEFA Şampiyonlar Ligi gruplarına katılmaktan men etmiştir.^[3]

Derhal toplanan UEFA Acil Durum Heyeti, (UEFA Başkanı ve 4 yönetim kurulu üyesinden oluşmaktadır) kura çekiminden çıkarılan Fenerbahçe yerine 2010-11 Spor Toto Süper Lig'ini 2. bitiren Trabzonspor'u 2011-12 UEFA Şampiyonlar Ligi grup kurasına dahil etti. Bir Türk takımının yerine bir Türk takımını alarak katılım parasının Türkiye'ye gitmesini istediklerini ve Türkiye'ye iyilik yaptıklarını belirtenUEFA, bu hızlı ve cesur kararı için TFF'ye teşekkür ederken, TFF'nin yozlaşmaya ve şikeye karşı dik durduğunu savundu.^[4]

Bu karar için önce TFF Tahkim Kurulu'na itirazda bulunan Fenerbahçe'nin itirazı reddedildi.^[5] Daha sonra Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi CAS'a bir başvuru yapan Fenerbahçe, turnuvaya yeniden katılma talebini iletti. Bu talep kuralar çekildiği, UEFA Şampiyonlar Ligi'nin kurallarına ve prestijine zarar vereceği gerekçesiyle CAS tarafından reddedildi.^[6] Fenerbahçe bunun üzerine hem UEFA'ya hem de TFF'ye karşı CAS nezdinde 45 milyon euroluk bir tazminat davası açtı. 18 Haziran 2012'de görüleceği açıklanan bu dava, daha sonra Fenerbahçe'nin bu davadan feragat etmesiyle düştü.^[7]

Öte yandan soruşturmayı yürüten savcı Mehmet Berk iddianamesini hazırladı ve mahkemeye sundu, Aralık 2011'de İstanbul 16. Ağır Ceza Mahkemesi'nin kabul ettiği bu iddianameden sonra dava resmen başladı, gizlilik kararı da kalktı.^[8] TFF en kısa sürede karar vermek istediğini duyurdu ancak çeşitli baskılar ve kulüplerin istekleri yüzünden TFF Başkanı Mehmet Ali Aydınlar ve 2 TFF yöneticisi istifa etti.^[9]

Bunun üzerine olağanüstü kongreye gidildi ve Beşiktaş JK başkanlığından istifa edip aday olan Yıldırım Demirören TFF Başkanı seçildi.^[10] TFF kurullarını tamamen değiştiren Yıldırım Demirören, derhal soruşturmasını başlattı. Belgeler ve bilgiler TFF Etik Kurulu'na gönderildi, TFF Etik Kurulu mütalaasını sundu.

·         TFF, 30 Nisan 2012 tarihinde "Futbol Disiplin ve Müsabaka Talimatlarında" değişiklik yaptı.^[11] TFF Yönetim Kurulu, Futbol Disiplin Talimatının "Müsabaka sonucunu etkileme" maddesinde çeşitli değişiklikler yaparken aynı zamanda "Yaptırımın Ertelenmesi" adlı bir maddeyi de yürürlüğe koydu. Ardından davada adı geçen tüm kişi ve kulüpleri PFDK'ya sevk etti.

·         6 Mayıs 2012'de Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu Süper Lig dosyası hakkındaki kararlarını açıkladı.^[12] Sevk olunan 16 Süper Lig kulübüne hiçbir ceza vermeyen PFDK, 2'si futbolcu 10 kişiye men cezaları verdi. Ceza alan kişiler itiraz ettiler, dosya TFF Tahkim Kurulu'na taşındı.

·         4 Haziran 2012'de dosyayı karara bağlayan TFF Tahkim Kurulu belirli cezaları düşürdü, belirli cezaları onadı, bazısını değiştirdi.

·         20 Haziran 2012 tarihinde de TFF 1.Lig dosyasıyla ilgili cezaları açıklayan PFDK, gene sevk olunan 1 kulübü akladı.^[14] Ceza alan 3 kişi vardı. Bu kişilerin itirazı sonucu TFF Tahkim Kurulu 1 kişinin cezasını kaldırdı, diğer 2 kişinin cezasını onadı.^[15]

Böylece sonuç olarak 2011'de patlak veren şike skandalı ile ilgili Türkiye Futbol Federasyonu tarafından yapılan sportif yargılamanın neticesinde verilen tüm sportif cezalar şu şekildedir:

Spor Toto Süper Lig Kararları

Mehmet Şekip Mosturoğlu - 1 yıl hak mahrumiyeti
İlhan Yüksel Ekşioğlu --- 3 yıl hak mahrumiyeti
Cemil Turhan ------------ 1 yıl hak mahrumiyeti
İbrahim Akın ------------ 2 yıl müsabakalardan men
Ahmet Çelebi ------------ 2 yıl hak mahrumiyeti
Ümit Karan -------------- 2 yıl müsabakalardan men
Serdar Kulbilge --------- 3 maç müsabakalardan men*
Cengiz Demirel ---------- 1 yıl hak mahrumiyeti
Yavuz Ağırgöl ----------- 1 yıl hak mahrumiyeti
Mehmet Şen -------------- 1 yıl hak mahrumiyeti

TFF 1.Lig Kararları

Ömer Ülkü ------------ 1 yıl hak mahrumiyeti
Serdar Berkin --------- 1 yıl hak mahrumiyeti

·         PFDK'ya "Müsabaka sonucunu etkileme" sebebiyle sevk olmuş 17 kulübe hiçbir ceza verilmedi. Bunun yanındaFenerbahçe'nin 2010-11 Spor Toto Süper Lig şampiyonluğu da iptal edilmedi ve tescillendi. Uluslararası müsabakalara katılım hakkı kazanan takımlara herhangi bir yaptırım uygulanmadı, Fenerbahçe dahil tüm takımlar hak sahibi olduklarıUEFA Şampiyonlar Ligi ve UEFA Avrupa Ligi gibi turnuvalara katıldılar.

·         Aktif futbolcu Serdar Kulbilge'ye PFDK tarafından 2 yıl müsabakalardan men cezası verildi. TFF Tahkim Kurulu bu cezayı kaldırdı. Bunun yerine "Sportmenliğe aykırı hareket" gerekçesiyle 3 maç ceza verildi.

Özel yetkili İstanbul 16. Ağır Ceza Mahkemesi,4'ü tutuklu 93 sanığın yargılandığı şike davasını 2 Temmuz 2012 tarihinde sonlandırmıştır. Mahkeme yapılan incelemeler sonunda Türkiye süper liginde şike yapılıp teşvik primi verildiğine kanaat getirmiştir.

Cezalar

·         Aziz Yıldırım, şike ve teşvik primi 3 yıl 9 ay hapis, örgüt kurmak 2 yıl 6 ay hapis ve 1 milyon 312 bin TL para cezası

·         Bülent Uygun, teşvik primi 11 ay hapis

·         Bülent İşçen şike ve teşvik primi 2 yıl 4 ay hapis

·         Ali Kıratlı şike 1 yıl 10 ay hapis

·         Gökçek Vederson teşvik primi 5 ay hapis

·         Ali Yıldırım 1 yıl 1 ay hapis

·         İbrahim Akın, teşvik primi 1 yıl 6 ay

·         İlhan Ekşioğlu, şike ve teşvik primi 3 yıl 1 ay hapis, 900 bin lira adli para

·         Mecnun Otyakmaz örgüt üyeliği, 10 ay hapis, Sivasspor-Fenerbahçe maçı şike eylemi 1 yıl 6 ay hapis

·         Şekip Mosturoğlu, örgüt üyeliği 1 yıl 3 ay ertelemeli hapis, şike ve teşvik primi 1 yıl 10 ay hapis

·         Mehmet Yıldız 1 yıl 3 ay hapis

·         Sami Dinç 1 yıl 14 ay hapis

·         Samet Güzel 2 yıl 2 ay hapis

·         Serdal Adalı 1 yıl 3 ay hapis

·         Tamer Yelkovan 1 yıl 3 ay

·         Ümit Karan 7 ay

·         Yavuz Ağırgöl şike 1 yıl 8 ay ertelemeli hapis

·         Yusuf Turanlı örgüt üyeliği ertelemeli 1 yıl 3 ay, şike 1 yıl 18 ay hapis

·         Tayfur Havutçu 1 yıl 3 ay hapis cezası.

I. dalgada tutuklananlar 

Operasyon kapsamında tutuklanan isimler şöyle:

II. dalgada tutuklananlar 

Serdal Adalı - Beşiktaş Futbol Komitesi Başkanı
Tayfur Havutçu - Beşiktaş Teknik Direktörü
Ahmet Ateş - Beşiktaş Futbol A Takımı Güvenlik Müdürü
İbrahim Akın - İstanbul BB Futbolcusu
İskender Alın - İstanbul BB Futbolcusu 

Serbest Bırakılanlar 

1. ve 2. Dalga Operasyonlarında sorgulanıp serbest bırakılan isimler şöyle:

III. dalgada gözaltına alınıp serbest bırakılanlar 

·         Murat Özaydınlı - Fenerbahçe Asbaşkanı

·         Hasan Çetinkaya - Fenerbahçe İdari Menajeri

·         Can Arat -İBB Futbolcu 

·         Zafer Önder İpek -Eski Hakem ve Gençlerbirliği Genel Müdürü

·         İlhan Çelikay -Korcan Çelikay'ın kardeşi

IV. dalgada gözaltına alınıp serbest bırakılanlar 

·         Emre Belözoğlu - Fenerbahçe futbolcusu

·         Sinan Engin - Eski Beşiktaş futbolcusu, yöneticisi

·         Kaan Söylemezgiller - Ankaragücü futbolcusu

·         Ekrem Okumuş - Menajer

·         Tahir Kum - Gazeteci ^[18][19]

https://tr.wikipedia.org/wiki/2011_T%C3%BCrk_futbolu_%C5%9Fike_davas%C4%B1

03.03.2013